ropam

Bezpieczeństwo pożarowe – przewodnik po typach czujek dymu i gazu.

czujniki dymu

Zagrożenia związane z wdychaniem dymu są często bagatelizowane jednak badania pokazują, że dwa razy więcej ludzi umiera z powodu zatrucia oparami dymu z pożarów niż z powodu oparzeń,  ponieważ dym i śmiercionośne gazy z pożaru rozprzestrzeniają się dalej i szybciej niż ciepło z płomieni.

Detektory dymu i gazu to skuteczne urządzenia bezpieczeństwa pożarowego, które tworzą pierwszą linię obrony przed dymem i ogniem, zapewniając cenny czas potrzebny do ewakuacji. Według NFPA, 75 do 80 procent wszystkich zgonów w wyniku pożaru ma miejsce w domu, z czego ponad połowa ma miejsce w budynkach bez zainstalowanych czujników dymu. Instalując czujnik dymu, ludzie mogą zmniejszyć ryzyko śmierci prawie o połowę.

Ogólnie rzecz biorąc, komercyjne, przemysłowe i masowe urządzenia do wykrywania dymu w budynkach wysyłają sygnał do systemu sygnalizacji pożaru, podczas gdy czujki domowe zwykle generują lokalny alarm dźwiękowy lub optyczny z samej czujki.

Jakie są typy czujników dymu?  

 

1. Jonizacyjne czujniki dymu

Ten typ czujnika dymu wykorzystuje zjonizowane cząstki do wykrywania obecności dymu. Każdy jonizacyjny czujnik dymu zawiera niewielką ilość materiału radioaktywnego, który jest umieszczony pomiędzy dwiema elektrycznie naładowanymi płytkami. Reakcja między tymi składnikami powoduje jonizację powietrza co z kolei pozwala przewodzić prąd między dwiema płytami.

Gdy do czujki dostanie się dym, dochodzi do przerwania obwodu i uruchamiany jest alarm. Wiadomo, że jonizacyjne czujki dymu najlepiej sprawdzają się w przypadku pożarów płomieniowych — są to pożary agresywne, szybko rozprzestrzeniające się. Ich skuteczność w przypadku innych rodzajów pożarów, takich jak pożary tlące się, nie jest tak duża.

 

2. Optyczne czujniki dymu

 

Drugim najpopularniejszym typem czujek dymu są czujki optyczne. W przeciwieństwie do czujek jonizacyjnych, czujki te wykorzystują źródło światła i czujnik światła do wykrywania dymu. Gdy dym dostanie się do komory detekcji, cząsteczki dymu blokują wiązkę światła, częściowo odbijając je na czujniki. To z kolei uruchamia alarm.

Ponieważ wiele tlących się pożarów wypełnia pomieszczenie niebezpiecznymi oparami i dymem, zanim przejdzie do etapu otwartego płomienia, tego typu czujniki wydają się być lepsze w ich wczesnym wykrywaniu.

 

3. Zasysające czujki dymu

 

Zasysające systemy wykrywania dymu są urządzeniami niezwykle czułymi i mogą wykrywać bardzo małe lub tlące się pożary znacznie szybciej niż inne systemy. Wykorzystują wentylator do zasysania powietrza z otoczenia budynku przez sieć rur i otworów próbkujących. Powietrze jest następnie przepuszczane przez bardzo czuły, precyzyjny detektor, który je analizuje i gdy wykryje cząsteczki dymu generuje sygnały ostrzegawcze o potencjalnym pożarze.
Przystępne cenowo w instalacji i konserwacji systemy te mogą wykrywać chłodny dym, który nie wznosi się do sufitu, a także tlący się ogień lub cząstki dymu wydzielane przez przeciążone kable elektryczne. Dlatego są szczególnie przydatne tam, gdzie wymagane jest wczesne ostrzeganie i nadają się nie tylko do ochrony wrażliwych instalacji, takich jak data center czy chłodnie, ale także do bardzo wysokich pomieszczeń, takich jak magazyny wysokiego składowania, szyby windowe.

 

 

4. Czujniki oparte o systemy video detekcji.

 

Wideo detekcja dymu (VSD) opiera się na komputerowej analizie obrazu wideo z kamer CCTV, automatycznie identyfikując poszczególne wzorce ruchu dymu i ostrzegając operatora systemu o jego obecności w możliwie najkrótszym czasie.

Systemy VSD znajdują swoje zastosowanie w takich miejscach jak elektrownie, obiekty zabytkowe, tunele drogowe, zajezdnie kolejowe, magazyny, galerie handlowe i hangary lotnicze. Niektóre z nich wykrywają tylko dym, chociaż inne mogą również wykrywać płomień, a także zapewniają wykrywanie ruchu i inne funkcje bezpieczeństwa.

 

5. Domowe czujki dymu

 

Najczęściej stosowane są dwa rodzaje domowych czujek dymu —optyczna (fotoelektryczna) i multisensorowa. Czujki te są bardzo tanie i dostępne w większości sklepów z elektroniką.

Multisensorowe czujki są skuteczne w wykrywaniu pożarów płomieniowych jak i wolno tlących, które są typowymi pożarami występującymi w domach.
Urządzenia mogą być zasilane z baterii, z sieci lub z obu tych źródeł. Niektóre z dostępnych rozwiązań można ze sobą połączyć, dzięki czemu dym wykryty w jednym punkcie może podnieść alarm we wszystkich innych. Inne urządzenia posiadają dodatkowe udogodnienia, takie jak sygnalizatory optyczne i przyciski wyciszania, które umożliwiają wykorzystanie czujek w miejscach gdzie istnieje możliwość wystąpienia fałszywych alarmów na przykład w kuchni podczas gotowania.

6. Detektory gazu

 

Detektor gazu to urządzenie, które wykrywa obecność różnych gazów zwykle w ramach systemu bezpieczeństwa. Są bardzo czułe i mogą być używane do wykrywania gazów palnych, toksycznych i wybuchowych. Czujniki katalityczne i na podczerwień wykrywają gazy palne, a technologie półprzewodnikowe elektrochemiczne i oparte na tlenkach metali generalnie wykrywają gazy toksyczne.

Detektory gazu mogą być zasilane bateryjnie lub stacjonarne i ostrzegać ludzi o obecności niebezpiecznych poziomach gazów w sposób akustyczny i/lub optyczny.
Czujniki znajdują zastosowanie przede wszystkim w wszelkiego rodzaju kotłowniach oraz garażach. 

fermax
DNT